ElektrikBilim Elektrik Genel
Elektrik İletimi
06 Mart 2012 00:39 4127 kez okundu 0 kez indirildi

Etiketler: , , , , , , , ,

Elektrik İletimi

Elektrik Neden İletilir ?

Elektrik enerjisini üreten merkezler-santraller-genellikle tüketim merkezleri yakınında kurulamamaktadır.Bunun en önemli nedeni, ham madde nakliyesi, çevre kirliliği ve güvenlik sayılabilir.
Örneğin ülkemizde termik ve hidrolik kaynaklar doğu bölgelerimizde bulunurken, tüketim merkezleri genellikle batı bölgelerimizdedir.Bu nedenle de elektrik enerjisinin kilometrelerce uzağa iletilmesi söz konusu olmaktadır.İşte bu noktada enerji iletimi devreye girmektedir.

Neden Yüksek Gerilim ?

Enerji iletim ve dağıtımı yapılmasında gerilimin büyük önemi vardır.
Enerji nakil gerilimi ne kadar yüksek olursa çekilen akım azalacak ve dolayısıyla enerji nakil iletken kesiti düşecektir. Böylece iletken kesitinin düşmesi maliyeti azaltacaktır.

P =V . I

P=I2 . R

Ayrıca yüksek gerilim ile kilometrelerce taşınan elektrikte gerilim düşümleri de daha az olacaktır.
Enerji iletiminde gerilim arttığında iletim işletmesinde ciddi tasarruflar sağlanır:

Enerji kaybı gerilim düzeyiyle ters orantılı olduğu için enerjiden,
Hat miktarı azaldığı için yerden,
Şebekedeki bakım masrafları azaldığı için de harcamalardan tasarruf edilir.

Örneğin, 1000 MW lık bir nükleer santralın ürettiği elektriği taşımak için;380000V'luk bir hat kullanılır; oysa aynı işi görmek için 154000V'luk 6 hat veya 66000V'luk 30 hat gerekir.

Elektrik İletim Seviyeleri

elektrik iletimi

Günümüzde enerji iletimi genellikle alternatif akım (AC) ile olmaktadır.
Bu gerilimde kendi içinde seviyelere ayrılmaktadır.Yönetmeliklere göre 1kV ve üstü gerilimler yüksek gerilim, altı ise alçak gerilim kabul edilmesine rağmen , farklı seviyeler arası gerilim bölgeleri oluşturulmuştur.

ALÇAK GERİLİM:Un ≤1 kV
ORTA GERİLİM: 1 kV < Un ≤ 66 kV
YÜKSEK GERİLİM:66 kV < Un ≤ 154 kV
ÇOK YÜKSEK GERİLİM:154 kV < Un

Elektrik İletim Tipleri

HAVAİ İLETİM

Kuvvetli akım enerji iletimini sağlayan mesnet noktaları, direkler ve bunların temelleri, yer üstünde çekilmiş iletkenler, iletken donanımları, izolatörler, izolatör bağlantı elemanları ve topraklamalardan oluşan tesislerin tamamını kapsayan kısma, havai hatlar denir.
Orta Gerilim,Yüksek Gerilim ve Çok Yüksek Gerilimlerde kullanılır.

İletim Seviyesini Nasıl Tahmin Edebilirim ?

1) İZOLATÖR BOYUNDAN: Pratik olarak 1kV karşılığında 1cm izolatör düşünülür.Örneğin 154 KVluk bir hatta izolatör boyu yaklaşık 1,54 metredir.

2)KORUMA İLETKENİNDEN: Orta gerilimde koruma iletkeni yoktur. Genelde direklerin en üstünde koruma iletkeni varsa bu 154 yada 380 kV dur.

3)İLETİM DEMETLERİNDEN:
154kV ; 2 li demet halinde,
380kV ;3 lü demet halinde taşınır.
754kV için 8 li demet uygulaması mevcuttur.

elektrik iletimi

YERALTI KABLOLARI İLE İLETİM

Elektrik enerjisinin hava hatları ile iletilemediği ve dağıtılamadığı yerlerde yeraltından iletim ve dağıtım yapılması gerekmektedir.

Şehir içlerinde ve hava hattının kullanılma imkanı olmayan yerlerde, özellikle tercih edilir. Boğaz geçişlerinde enerjinin su altından, yer altı kablosu ile yapılması gerekmektedir.

Yer altı kabloları çok az arıza yapar ve önemli derecede bakım gerektirmez.
Yer altı kabloları ile yapılan tesisler, direk ve diğer malzemelere ihtiva göstermezler.
Cadde ve meydanların görüntü estetiği bozulmadan tesisler yapılabilir.
Yerleşim bölgelerinde, havai hat tesislerine göre daha güvenlidir. Kaza ihtimali azalmıştır.

SU ALTINDAN ELEKTRİK İLETİMİ

Enerji iletim hatları coğrafi koşullar, enerji iletim güvenliği sağlanması gibi nedenlerden dolayı su altından döşenebilir.
Su altından döşenen kablolardan alternatif ve doğru akımla enerji nakili yapılabilir. Bu iki yöntemden en uygun olanı seçilerek su altından enerji nakil hatları sistemleri yapılır

HVDC - YÜKSEK GERİLİMLİ DC İLETİM

Günümüzde alternatif gerilim ile iletim yapılmasına rağmen doğru gerilim ile de özellikle uzak mesafelerde avantajları ortaya çıkan HVDC iletim sistemleri mevcuttur. Bu mesafelerde alt sınır 800-1000 km dir. DC iletimse AC ye göre daha az EMF üretmesi açısından çevreye daha avantajlıdır.

elektrik iletimi

Türkiye de Enerji İletim Tesislerinin Durumu
Genellikle kentlere uzak bölgelerdeki santrallerde üretilen elektrik enerjisi, gerilim düzeyi yüksek iletim hatlarıyla, (Türkiye'de 380 kV ve 154 kV) kentlere taşınır. Kentlerin girişlerine kurulan büyük trafo merkezlerinde orta gerilime (Türkiye'de 33 kV, 15kV ya da 10.5 kV düşürülür. Orta gerilim hatlarından bir bölümü çevre ilçe ve köylerdeki dağıtım trafolarının bir bölümü de kent içindeki dağıtım trafolarını besler. Dağıtım trafolarına orta gerilim düzeyinde gelen elektrik, bu trafolarda 220 V'lik kullanım düzeyinde düşürülerek evlere ve iş yerlerine dağıtılır.

Santrallerde üretilen gerilim, alternatör çıkışı olarak 10 ~ 20 KV kadardır. Bu kadar gerilimle enerjinin uzaklara taşınması ekonomik bir şekilde yapılamaz. Elektrik enerjisinin uzaklara taşınabilmesi için gerilimin yükseltilmesi gerekir. Trafo merkezleri ve şalt tesisleri bu amaçla kurulmuş en önemli ünitelerdir. Santrallerde üretilen enerjinin taşınması ve dağıtılması transformator merkezleri, şalt sahaları ve trafo postaları ve diğer devre elemanları yardımı ile yapılmaktadır. Şalt sahaları ve trafo merkezleri ya açık havada veya kapalı bir yerde kurulur. Yaklaşık olarak 60 KV ?tan büyük gerilimli trafo merkezleri ve şalt sahalarının açık havada kurulması uygun olmaktadır. 60 KV ?tan küçük gerilimler için bu merkezler kapalı yerlerde kurulur. Büyük gerilimlerde iletken aralıkları fazla olacağı için kapalı yerler ekonomik olmaktan uzaklaşır. Ancak tozlu yerlerde kapalı tip şalt merkezleri kurulabilmektedir.

elektrik iletimi

İletim Hatlarının Elektromanyetik Etkileri

Elektriksel olaylar çevredeki canlılara ve cansızlara (örneğin; elektriksel cihazlara) etki etmektedir. Canlılara ve cansızlara etki eden Elektriksel Alanlar ;
Elektrik Alan
Manyetik Alan
Elektromanyetik Alan diye üçe ayrılır

Bu Elektriksel Alanlar; elektrik enerjisi üretildiğinde, enerji iletim hatlarından veya kablolardan veya havadan gönderildiğinde veya dağıtıldığında veya elektriksel aletlerde kullanıldığında oluşurlar. Elektrik enerjisinin kullanımı; modern yaşantımızın tümleyen bir parçası olduğundan bu alanlar çevremizde her yerde vardır. Bu Elektriksel Alanlar; EMF (elektrik ve manyetik alanlar/electric and magnetic fields) olarak da bilinmektedir. EMF in frekans aralığı; 0-300 GHz'dır. Frekansı 100 kHz?e kadar olan alanlara ELF (oldukça alçak frekans/extremely low frequency) alanları, 100 kHz- 300 GHz frekans bandındaki alana da RF (radyo frekansı/radio frequency) alanı denilmektedir. Yapılan bilimsel araştırmalar ve incelemeler neticesinde ELF alanlar Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından olası kanserojen sınıfına (Grup-2B) dahil edilmiştir

Elektrik Alan: Elektrik alanı, bir elektrik yükünün başka bir yük üzerinde yarattığı çekme veya itme etkisini ifade eder. Elektrik alanı elektriksel yük olduğunda oluşur. Elektriksel yükler etrafındaki (uzayda) her noktada elektrik alanı meydana getirir. Elektrik alanının yoğunluğu metre başına volt (V/m) olarak ifade edilir

Manyetik Alan: Manyetik alan, elektrik yükleri (şarjları) yer değiştirdiğinde, yani hareket halindeki elektriksel yükler tarafından oluşur. Örneğin bir lamba yandığında, akımın besleme kablosundan ampule geçişinden kaynaklanan bir manyetik alan söz konusudur. Manyetik alanın yoğunluğu Tesla (T) olarak ifade edilir.

Elektromanyetik Alan Elektromanyetik alanlar (EMA), elektrik ve manyetik alanların bir araya gelmesiyle ortaya çıkar. Enerjinin üretimden tüketim aşamasına kadar olan ilerleyişi sırasında ülke içerisinde bulunan ve ülkeyi ağ şeklinde saran enerji iletim hatları yüksek gerilim ve akımlar etkisi ile çevrelerinde düşük frekanslı Elektromanyetik alanlar oluştururlar

Enerji iletim hatlarından kaynaklı elektrik ve manyetik alanlar

elektrik iletimi

Ülkemizde enerji iletim hatlarından kaynaklı elektrik ve manyetik alanlara ilişkin özel bir standart bulunmamakta olup, şehir şebekesi frekansını da içine alan düşük frekanslar için 'insanların Elektromanyetik Alanlara Maruz Kalması- Düşük Frekanslar (0 Hz ? 10 kHz)' isimli bir TSE standardı bulunmaktadır. Bu standart içinde, çeşitli frekanslardan kaynaklı elektromanyetik alanlar için 'referans değer'ler verilmektedir.Bunlara ek olarak, elektromanyetik alanları referans almayan, yüksek gerilim hatlarına güvenli yaklaşımın sağlanabilmesi için, 30 Kasım 2000 tarih ve 24246 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği?nde emniyetli yaklaşım mesafe değerleri tanımlanmıştır. Bu yönetmeliğin 46. Maddesinde yer alan yatay ve düşey mesafeler baz alınmak kaydı ile hattın tesisine izin verilmektedir.

Elektromanyetik Alanların Canlılara Etkileri
Zamanla değişen elektrik, manyetik ve elektromanyetik alanlar canlıların vücudunda akım oluşturur ve dokuları tarafından enerji yutulur. Bu olay alan ile vücuda enerji geçiş mekanizmasının ve alanın frekansına bağlıdır. Canlı ile alan arasında doğrudan enerji geçişi üç şekilde oluşmaktadır. Alçak frekanslarda elektrik alanından canlıya enerji geçişi, Alçak frekanslarda canlıya enerji geçişi canlı tarafından EM alandan enerji yutulması. Bu her üç elektriksel alan canlılara ve elektriksel cihazlara etki etmektedir.

Biyolojik Etkileri
Bazı organlardaki elektrik akımlarının değişmesine neden olduğu,
Doku hücrelerinin kimyasal yapısını bozduğu,
Hücrelerdeki büyük moleküllerin bozulmasına,
Hücre zarlarının birbirine yapışmasına,
Hücre iyon dengesinin bozulmasına,
Sinir sisteminin etkilenmesine,
Beyinin elektriksel işaretin (EEG) değişmesine, uykusuzluğa,
Baş ağrısına, baş dönmesine neden olduğu
Hafıza kaybı, sinir sistemi bozuklukları, dolaşım sistemi bozuklukları, bağışıklık sisteminin zayıflaması gibi hasarlara yol açtığı
Göze, üreme organlarına etkileri bilimsel olarak bilinmektedir.

BENZER KONU BAŞLIKLARI
AutoCAD Orta Gerilim Tek Hat Şeması
Orta gerilim tek hat şeması - autocad - auto cad proje ...
Orta Gerilim Hattı Sembolleri
Orta gerilim enerji iletim hattı proje çalışmalarında kullanılabilicek autocad çizim programı ile hazırlanmış sembol tablosu ...
Transformatörler - Donanımları ve İletim Hattı Gerilim Düşümü Staj Raporu
Staj Raporu ,Transformatörler , ölçü trafoları , ayırıcılar, kesiciler ,parafudrlar , bara sistemleri ,trafo hücreleri ve donanımları , trafo köşkl ...
800 KVA OG Modüler Tekhat Şeması
800 kva og modüler hücre bağlantıları , modüler hücre tek hat şemaları , kablo bağlama hücresi detay çizimleri , yük ayırıcı ölçü hücresi de ...
AG ve YG Yeraltı Elektrik Şebeke Projesi
Alçak gerilim AG ve yüksek gerilim YG Şebeke Projesi - Yeraltı şebeke planı Autocad projesi - autocad elektrik proje , ag ve og proje , ag ve og yeraltı ...
Orta Gerilim Hattı Çizimi ve Hesaplamaları
Orta Gerilim Hattı Çizimi ve Hesaplamaları, orta gerilim hattı prensip şeması 400 kva trp proje ve alçak gerilim kablo güzergahı planı tek hat şemas ...
Reyhanlı AG - OG Yer Altı Şebeke Projesi
Belli bir ada pafta düzeni içerisinde ring düzeninde ag og yer altı şebe projesini sunuyoruz. Aynı çizim içerisinde kablo kanalı çizimleri de mevcuttu ...
Orta Gerilim Hücre Ayrıntı Çizimleri
Bu dosya içeriğinde ayrıntı resiminde de görüldüğü gibi ; Kablo Bağlama Hücresi ﴾Topraklı Bıçaksız﴿ Kablo Bağlama Hücresi Kesicil ...
Uygulanmış Orta Gerilim Projesi OG Tek Hat Şeması
Bu autocad projesi yıldız teknik üniversitesinin orta gerilim projesinin og tek şemasını içermektedir. Uygulanmış bir proje olduğu için fikir vermesi ...
Orta Gerilim Direği Ayrıntı Çizimi
Bu autocad çizim dosyamız yabancı menşeili olup orta gerilim direği tepe başı donanım ayrıntı çizimleri mevcuttur. ...
OG Kumanda ve Kompanzasyon Bağlantı Şeması
Orta gerilim hattının kumanda bağlantı şema çizimi , kompanzasyon kumanda şema çizimi ve yıldız üçgen yol verme şeması detay çizimini içermekted ...
Yeraltı Orta Gerilim Proje OG Proje
420 konutluk çevre düzenlemesi ve alt yapı çalışmaları yapılan bölgenin yeraltı og proje çizimini trafo detay çizimlerini ve topraklama hesapların ...
400 KVA OG Besleme + Direk Dağıtım + Tek Hat Şeması
Bir beton tesisine ait orta gerilim hattı 400 kva trafo besleme hattı çizimini , direk dağıtım planı çiziminin ve tek hat şemasının çizildiği autoc ...
Tedaş Mülakat Soruları
Tedaş Mülakat Soruları, Linye, Sorti, Parafudr, Trafo nedir, Topraklama nedir,çeşitleri nelerdir, Elektrik akımı neden alternatif akımla taşınır, Tr ...
Yüksek Gerilim Direği Autocad Çizimi
Bu autocad çizim dosyamızda temel olarak bir yüksek gerilim direğinin autocad çizim programı ile çizilmiş halini göreceksiniz. ...
Topraklama Özellikleri
Topraklama Özellikleri ...
34.5 kVA Orta Gerilim Hattı Tek Hat Şeması Ve Trafo Köşkü Detay
34,5 KVA lik Orta Gerilim Hattı Tek Hat Şeması ve Trafo Köşkü Detay Şemaları Çizimleri ...
Mini REAKTÖR
mini reaktör ...
Elektrik Üreten Perdeler
Elektrik Üreten Perdeler ...
Elektrik Makinalarının İlkeleri - Elektrik ve Manyetizma
elektrik - direnç - ohm kanunu - elektrik enerjisinin elde edilme yöntemleri - manyetizma - elektro manyetizma ...
Bilgisayar Tuşlarından Elektrik Üretimi
Bitlis'te özel bir okulun öğrenci ve öğretmenleri dizüstü bilgisayar klavyesinin altına yerleştirilen özel bir madde ile tuşlara her basıldığında ...
Jeotermal Enerji Hakkında Sunu
Jeotermal Enerji Nedir,Niçin Jeotermal Enerji,Dünyada Jeotermal Enerji,Jeotermalden Elektrik Enerjisi Üretimi,Buhar Türbin Jeneratörü,Türbin Jeneratörü ...
Genç Mucitler Bitkiden Elektrik Üretti
Kayseri'de lise öğrencileri, klorofil içeren bitkilerle alkolü karıştırıp güneş enerjisinden faydalanarak elektrik enerjisi üretti. ...
Yıldırım Enerjisini Depolamak
Yıldırım , yıldırım enerjisi , yıldırım enerjisini kullanmak , yıldırım enerjisini depolamak ...
Güneş Pilleri - Güneş Enerjisi
Güneş Enerjisi , Güneş Pilleri , Güneş Pillerinin Tarihsel Gelişimi , Güneş Pillerinin Özellikleri , Güneş Pili Eşdeğer Şeması , Fotovoltaik Pi ...
Rüzgar Enerjisi İle Elektrik Üretimi
Rüzgar Enerjisi İle Elektrik Üretimi , Rüzgar Gülü Türbini Tasarımı , Rüzgar Gülü Türbini Tasarım Aşamaları , Rüzgar Gülü Türbini Tasarım D ...
Güneş Pilleri Kullanarak Elektrik Üretimi
Güneş Pilleri Kullanarak Elektrik Üretimi, Bu tez çalışmasında, 6 hücreli güneş pili kullanarak elektrik enerjisi üretilmiştir. Ve 12 volt 7 AH/20 ...
Rüzgar Enerjisi İle Elektrik Üretimi Sunu
Rüzgar enerjisi sunu, yenilenebilir enerji kaynakları, rüzgar türbini maliyeti, rüzgar santrali yer seçimi, rüzgar enerjisi tahmini ve hesaplaması, rüz ...
Elektromanyetik Dalgalardan Elektrik Üretimi
GSM, Radyo, TV gibi kablosuz teknolojilerin havada yayınım yaptığı elektromanyetik dalgalardan enerji hasat edebilir. Hasat edilen enerji ile GSM (Groupe S ...
Sudan Elektrik Üretmek
Standford araştırmacıları tatlı su ile tuzlu su arasındaki tuzluluk farklılığından elektrik üretebilecek bir batarya üretti. Araştırma takımını ...
Hidroelektrik Santralleri Tez Çalışması
Hidroelektrik Santrallerinin oluşumu, gelişmesi faydaları zararları gibi bir çok konu hakkında bilgi veren çok detaylı bir çalışma karşılaştırmal ...
Adım Adım Sonsuz Enerji Üretimi
Basit ve etkili bir öğrenci projesidir. Proje kapsamında bir cpu fanı bir led ve uygun mıknatıslar kullanılarak basit bir energi üretim döngüsü nası ...
Yeraltı Kablolarında Kıvrılma Yarıçapının Hesaplanması
Yeraltı kablolarının yer altına döşenmesi esnasında kıvrılma ( dönüş ) yarıçapı oldukça önemlidir.Kanallara döşenen kabloların bükülme vey ...
AutoCAD Orta Gerilim Tek Hat Şeması
Orta gerilim tek hat şeması - autocad - auto cad proje ...
Orta Gerilim Hattı Sembolleri
Orta gerilim enerji iletim hattı proje çalışmalarında kullanılabilicek autocad çizim programı ile hazırlanmış sembol tablosu ...
Transformatörler - Donanımları ve İletim Hattı Gerilim Düşümü Staj Raporu
Staj Raporu ,Transformatörler , ölçü trafoları , ayırıcılar, kesiciler ,parafudrlar , bara sistemleri ,trafo hücreleri ve donanımları , trafo köşkl ...
800 KVA OG Modüler Tekhat Şeması
800 kva og modüler hücre bağlantıları , modüler hücre tek hat şemaları , kablo bağlama hücresi detay çizimleri , yük ayırıcı ölçü hücresi de ...
KONU MESAJLARI

Bu Konu Başlığına Henüz Yorum Yazılmamıştır

GÖRÜŞ BİLDİRİN

Konu Başlığına Mesaj Yazmak İçin
Üye Olunuz Yada Giriş Yapınız