DC Motor Çeşitleri ve Temel Hız Kontrolü
ElektrikBilim Elektrik Motorları
DC Motor Çeşitleri ve Temel Hız Kontrolü
16 Mart 2012 21:41 6246 kez okundu 0 kez indirildi

Etiketler: , , , , , ,



DC Motor Çeşitleri ve Temel Hız Kontrolü

D.C. motorlar aşağıdaki şekilde üç sınıfa ayrılır:
Seri sarımlı motor:Bu tip motorda , alan armatürle seri bağlanmıştır. Bu tip motorlar, yalnızca yükün (veya yükün bir bölümünün) sürekli olarak motora bağlı olduğu doğrudan bağlantılı sistemlerde kullanılabilir. Bunun nedeni, hiç yük olmaması durumunda hızın çok yüksek ve tehlikeli düzeylere çıkacağını gösteren hız-tork özelliklerinden anlaşılabilir.

dc motorlar

Şönt sarımlı motor: Bu tip motorda, aşağıdaki şekil de görüldüğü gibi, alan armatürle paralel bağlanmıştır ve şönt motor sıradan amaçlarla kullanılan standart d.c. motor tipidir. Hızı hemen hemen sabittir ve yalnızca yük arttığında, direnç düşüşü ve armatür reaksiyonu nedeniyle bir miktar düşer.

dc motorlar

Bileşik sarımlı motor: Bu motor tipi yukarıdaki iki tipin bir karışımıdır. Biri armatürle seri diğeri paralel bağlanmış iki alan sarımı vardır . Şönt ve seri sarımların nispi oranları motorun özelliklerini şönt sarımlı olanlara veya seri sarımlı olanlara doğru yaklaştıracak biçimde değiştirilebilir.Bileşik sarımlı motorlar, aşırı yük taşımanın gerekebileceği ve yüksek başlangıç torkunun gerekli olduğu vinçler ve diğer ağır hizmet ekipmanları için kullanılmaktadır.

dc motorlar

Hız Kontrolü

Hız kontrolü aşağıdaki şekillerde sağlanır: Seri motorlarda :Motorun alan sarımına paralel seri dirençlerle. Bu durumdaki direnç, saptırıcı direnç olarak bilinmektedir. Çekiş için kullanılan bir diğer yöntem iki motorun seri olarak devreye alınması ve belirli bir hıza erişildiğinde bu motorların seri bağlanmasıdır. Bu durumda, seri dirençler akımı sınırlamak amacıyla kullanılmaktadır. Şönt ve bileşik sarımlı motorlar :Şönt ve bileşik sarımlı motorlarda hız düzenlemesi yalnızca şönt alanı sarımıyla seri bağlanmış bir direnç sayesinde sağlanır. Şönt motor için yapılmış bir düzenleme aşağıdaki şekil-1 de görülmektedir.

Devreye alma: Şönt motorların devreye alınma ilkeleri, devreye alma direncinin 1, 2, 3, vb. işaretlenen parçalar arasında olduğu kontak plakalı şalter grubunu gösteren Şekil 1'den görülebilir. Devreye alma mandalı, NV olarak işaretlenen ve beslemenin kesilmesi durumunda starterin otomatik olarak kapalı duruma dönmesine olanak sağlayan gerilimsiz bobin tarafından uygun konuma getirilir. Aşırı yük koruması, OL olarak işaretlenen ve aşırı yük durumunda gerilimsiz bobini a ve b ile gösterilen kontaklar sayesinde kısa devre durumuna getiren aşırı yük bobini sayesinde gerçekleştirilir.

dc motorlar

Şönt motorun devreye alınması sırasında en önemli konu, (hız kontrolünü sağlayan) şönt reostasının düşük hız konumunda olduğunu görmektir. Bunun nedeni, devreye alma torkunun alan akımıyla orantılı olması ve bu alan akımının da devreye alma sırasında maksimum değerinde olması zorunluluğudur. Birçok starterin, devreye alma mandalıyla birbirlerine bağlanmış hız regülatörleri vardır ve bunun sayesinde motor zayıf bir alanla devreye alınmaz. Bu devreye alma yöntemleri günümüzde yaygın olarak kullanılmamaktadır, fakat halen bunları kullanan tesisleri mevcut olması nedeniyle kitaba alınmıştır. Modern kontrol yöntemleri aşağıda anlatılan statik cihazları kullanmaktadır.

Ward-Leonard kontrolü:Hız kontrolünün en önemli yöntemlerinden biri kendi motor-jeneratör grubundan beslenen d.c. motoru içeren Ward-Leonard ilkesini içeren yöntemdir. Bağlantı diyagramı aşağıdaki şekilde de verilmiştir.

dc motorlar

Genellikle kullanılan bileşenleri, bir d.c. jeneratörü ve bir sabit gerilimli uyarıcıyı tahrik eden a.c. endüksiyon veya senkronize motoru; şönt sarımlı d.c. tahrik motorunu ve bir alan reostasını içermektedir. Bu ekipman sayesinde, jeneratör şönt alanının regülasyonu yoluyla 10: 1 hız oranının sağlanabilmesi mümkündür ve bu sistemler 360 W ve üzerinde çıktılar için kullanılmaktadır.


Daha küçük güç sistemlerinde 15: 1'e kadar varan hız oranları sağlanabilmektedir; fakat genel kullanım amaçları için güvenli sınırın 10: 1 olarak kabul edilmesi gereklidir. Bu yolla sağlanan hız kontrolü son derece kararlıdır ve tam yük ve sıfır yük koşulları arasındaki herhangi bir özel ayar noktasından sapma ekipmanın boyutlarına ve tasarımına bağlı olarak %7-10 arasında değişmektedir. Bu tip sürücüler, değişik endüstriyel uygulamalar için kullanılmaktadır ve çıkış güçleri 15 kW-112 kW arasında değişen elektrikli pulanyalarda ve asansörlerdeki ve ayrıca hız oranları 6: 1-10: 1 arasında olan 360 W, 3/4 kW ve 1 1/2 kW çıkış gücü olan bileyi makinelerinde kullanımı özellikle başarılıdır.

BENZER KONU BAŞLIKLARI

Özel elektrik makinaları tez çalışması
Mıknatıslar,fırçasız DC motorlar ve sürücü devre modellemesi ,relüktans motorlar,adım motorlar,Hybrid motorlar,histerisiz motorlar,kütle rotorlu moto ...
Elektrik Motorları Pratik El Kitabı
Practica Electric Motor Handbook - pratik elektrik motorları el kitabı . İçeriğinde elektrik motorları hakkında , elektrik motorlarının genel tanımlar ...
Kablosuz Haberleşme İle DC Motor Konrolü Tez Çalışması
Kablosuz haberleşme ile seri iletişim esas alınarak, mikrokontrolör kullanılarak bir DC motorun kontrol edilmesi amaçlanmıştır. RF verici modül olarak ...
Elektrik Makinaları-Doğru Akım Motorları Sunusu
doğru akım makineleri - demir kayıpları - fuko kaybı - histeresiz kaybı - komütasyon - endüvi reaksiyonu - endüklenen gerilim değeri hesaplanması - s ...

KONU MESAJLARI

Bu Konu Başlığına Henüz Yorum Yazılmamıştır

GÖRÜŞ BİLDİRİN

Konu Başlığına Mesaj Yazmak İçin
Üye Olunuz Yada Giriş Yapınız